Podcast: Geluid ‘filmen’ met akoestische camera’s

BNR Podcast De technoloog Rick Scholte

Elke week kun je in de BNR-podcast ‘De Technoloog’ luisteren naar gesprekken met spraakmakende experts over technologische ontwikkelingen en de impact op onze samenleving. Deze week was onze oprichter en CEO, Rick Scholte, te gast en sprak hij met Ben van der Burg en Daniël Mol over de verschillende toepassingen van akoestische camera’s.

Hoe Sorama begon

Sorama brengt geluid in beeld. De akoestische camera’s laten geluidsdrukverschillen op beeld zien. Er wordt een heatmap over het beeld gelegd wat met kleur aangeeft hoe hard het geluid is. Hierdoor kun je dus letterlijk zien waar geluid vandaan komt en hoe luid het is. Oprichter en CEO Rick Scholte raakte geïnspireerd door zijn werk bij Philips, waar geluid al decennialang een belangrijke factor is bij productontwikkeling. Begin deze eeuw deed Rick onderzoek naar de reden waarom een product geluid maakt en waar dit geluid dan precies vandaan komt. Een standaard geluidsmeter was hierbij niet voldoende en aanleiding voor Rick om met meerdere microfoons geluidsdruk te gaan meten rondom een apparaat en zo ontstond zijn passie voor geluid en geluidsbeleving.

Geluidsmeters en – camera’s

We hebben tegenwoordig steeds meer geluidsmeters om ons heen, zelfs op je telefoon of smartwatch. Deze geluidsmeters meten hoeveel decibel het geluid om de microfoon heen is. Een geluidscamera doet bijna hetzelfde, alleen zijn er veel meer microfoontjes die tegelijk meten, waardoor we ook de richting van het geluid kunnen bepalen. De microfoontjes zetten trillingen van de lucht om in elektrische spanningen, hiermee kunnen we de frequentie bepalen en kijken hoe sterk de drukvariaties zijn.

Geluidskwaliteit in productontwikkeling

Als het gaat om productontwikkeling kijkt Sorama van buiten naar binnen. We beginnen met de gebruiker, degene die het geluid hoort.  Waar komt het geluid vanuit de behuizing naar buiten toe en hoe gedraagt het geluid zich? Er ontstaat een golfbeweging door iets binnenin, wat ervoor zorgt dat de behuizing als een luidspreker gaat werken. Vervolgens ga je lagen wegpellen tot je op het punt komt wat het geluid veroorzaakt. Deze techniek wordt veel gebruikt in de automotive branche, maar Sorama werkt ook nauw samen met bijvoorbeeld Coolermaster die high end gaming pc’s ontwikkelt. Voordat zij iets op de markt brengen, willen ze dat de geluidskwaliteit in orde is.

Detectie van gas- en waterstoflekkage

Bij Sorama zien we geluid als een indicator van iets wat mis kan zijn. Een mooi voorbeeld hiervan zijn gaslekken of zelfs persluchtlekken in fabrieken. Perslucht is één van de meest gebruikte energiebronnen in een fabriek. Een compressor perst de lucht samen, maar 30-40 Procent van de persluchtenergie gaat op aan lekkage. Zonde van de energie en een grote kostenpost voor de industrie. Detectie van lekkages werd eerder gedaan met zeepwater of een koptelefoon en ultrasone sniffer, waarmee je minutieus langs alle leidingen moet gaan.

Dit kan nu veel efficiënter en effectiever met een geluidscamera, zelfs vanaf meer dan 10 meter afstand. Zie je een hotspot op de camera, dan zit daar een lekkage. Ook in een drukke fabriek valt dit geluid op, omdat het ultrasone is. De geluidscamera wordt dus niet afgeleid door machines of andere geluidsbronnen, omdat het specifiek op zoek gaat naar geluid wat wij als mensen niet kunnen horen.

Geluid in de openbare ruimte

In steden vervangen we traditionele decibelmeters steeds vaker door geluidscamera’s. In Nederland wordt dit nog wat tegengehouden door wet- en regelgeving, maar in andere landen wordt deze nieuwe methode al veelvuldig ingezet. In New York bijvoorbeeld detecteren akoestische camera’s luidruchtige voertuigen. Net zoals verkeerscamera’s bewijs leveren voor te hard rijden, worden bestuurders ook beboet als hun voertuig te luidruchtig is. In Nederland wordt er in het verkeer ook getest met geluidscamera’s, maar het duurt hier veel langer voor wetgeving wordt aangepast.

Made in the Netherlands

Sorama ontwikkelt de software voor de geluidscamera’s allemaal zelf. Het software development team bestaat dan ook uit zo’n 30 á 40 medewerkers. Het hele ontwerp van microfoons tot wat je op het scherm ziet is door Sorama ontwikkeld. Je krijgt niet zomaar een heatmap op je beeldscherm, daar zitten algoritmes achter. We houden ons bezig met product design en ontwikkeling, maar ook met slim data verzamelen door het gebruik van AI.

Bij het detecteren van lekken, kunnen we bijvoorbeeld horen wat voor lek het is, hoe groot het lek is en we maken ook een ranking van de top 10 grootste of duurste lekken. We kunnen omrekenen hoeveel geld het een fabriek of brouwerij bijvoorbeeld kost als je een lek laat zitten. De techniek om te detecteren, interpreteren en classificeren wordt allemaal bij Sorama ontwikkeld. De productie vindt uiteindelijk plaats in Nederland en België. De geluidscamera is dus echt een Nederlands product. De mogelijkheden van de geluidscamera lijken eindeloos. In de podcast praat Rick nog verder over marktpotentieel, uitdagingen, de politieke agenda en de grote gevolgen van geluidsvervuiling. Luister de hele podcast hier: https://www.bnr.nl/podcast/de-technoloog/10547603/geluid-filmen-met-akoestische-camera-s-uit-eindhoven

Zoek